Elżbiety Drużbackiej — historia i zdjęcia

Elżbieta Drużbacka de domo Kowalska herbu Wierusz (między 1695 a 1699-1765) - poetka zwana "Słowiańską Safoną" lub też "Sarmacką Muzą". Po kądzieli babka Aleksandra hrabiego Fredry. Według badań historyków pochodziła z Wielkopolski. Wykształcenie zdobyła na dworach magnackich, gdzie pełniła rolę tzw. panny respektowej. Prekursorka feminizmu w Polsce sprzeciwiała się małżeństwo interesownym, narzucanym młodym przez układy rodzinne. W 1720 roku poślubiła skarbnika żydaczewskiego, z którym gospodarowała w dzierżawach rodziny Sieniawskich - dobrach Cieplice i Rzemień w Sandomierskiem. Jego śmierć między 1736 a 1740 rokiem znacznie pogorszyła jej sytuację materialną, w związku z czym jako młoda poetka odwiedzała dwory najbardziej znanych rodów. Gościli ja m.in. Braniccy, Czartoryscy, Krasiccy, Sanguszkowie i oczywiście wspomniani Sieniawscy. W swoich tekstach - fraszkach, satyrach, sielankach - ukazywała życie dworskie, piękno przyrody, podnosiła też motywy patriotyczne. Jej twórczość cechowało bogactwo języka z rubaszną wręcz nutą. Była autorką wiersza Pochwała Biblioteki Załuskich, nic więc dziwnego, ze tom "Zbiór rymów duchownych, panegirycznych, moralnych i światowych...", w którym się znalazł wydał Józef Andrzej Załuski. Była też autorką pierwszego polskiego poematu opisowego "Opisanie czterech części roku" oraz "Historii chrześcijańskiej księżnej Elefantyny Eufraty" i powieści fantastycznej "Fabuła o księciu Adolfie". Była matką dwóch córek - młodszej Anny zmarłej w dzieciństwie oraz starszej, Marianny, zmarłej w 1760 roku wraz z sześciorgiem swoich dzieci podczas epidemii ospy. Załamana życiem osiadła w klasztorze sióstr bernardynek w Tarnowie, gdzie zmarła.

Stan obecny:

Nr 19: w tym domu mieszkał Witold Filler (1931-2009) - pisarz, dziennikarz, aktor Teatru Dramatycznego a potem Narodowego. Był dyrektorem Redakcji Rozrywki TVP (1963-71) , tygodnika "Szpilki" (1975-84) i Teatru "Syrena" (1978-90), autorem wielu publikacji z zakresu historii teatru, kabaretu i cyrku (m.in. "Randez-vous z warszawską operetką" czy "Modele teatru"), stałym felietonistą "Polityki" i "Expressu Wieczornego".
 

Data nadania nazwy: 1926.09.27.